Phở Nam Định - Hành trình trăm năm của một di sản sống

越南百年活态遗产——南定米粉

提到南定米粉,越南人便会想起那清澈的汤底、鲜甜的骨汤、软糯弹牙的粉,以及桂皮、八角、葱和烤姜混合而成的独特香气。这道美食的起源,始于北部平原居民的米饼制作技艺。

Nhắc đến phở Nam Định, người Việt Nam sẽ nhớ tới nước dùng trong, vị ngọt thanh từ xương, bánh phở mềm dai cùng hương thơm đặc trưng của quế, hồi, hành và gừng nướng. Nhưng nguồn gốc của món ăn này lại bắt đầu từ chính nghề làm bánh đa của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ.

从乡村烤米饼到百年河粉

Từ chiếc bánh đa làng quê đến bát phở trăm năm

在南定米粉的发源地之一——云瞿村,村民们至今仍流传着一个关于米粉起源的故事:初春细雨蒙蒙,米饼无法晾干,手艺人们便发挥创意,将米饼切成细条,浇上熬制的骨汤,逐渐演变成了今天人们熟悉的米粉。

Ở làng Vân Cù, một trong những cái nôi của nghề phở Nam Định, người dân vẫn lưu truyền câu chuyện về sự ra đời của bánh phở trong những ngày mưa phùn đầu xuân, khi bánh đa không thể phơi khô. Từ sự sáng tạo của người dân làng nghề, những sợi bánh được cắt nhỏ, chan cùng nước xương ninh và dần trở thành món phở quen thuộc ngày nay.

cac-nghe-nhan-gioi-thieu-quy-trinh-che-bien-pho-va-quang-ba-gia-tri-di-san-van-hoa-phi-vat-the-pho-nam-dinh-toi-dong-dao-nguoi-dan-du-khach.jpg
厨师现场展示南定米粉制作工艺,向广大民众和游客推广国家级非物质文化遗产——南定米粉的文化价值。
Các nghệ nhân giới thiệu quy trình chế biến phở và quảng bá giá trị di sản văn hóa phi vật thể Phở Nam Định tới đông đảo người dân, du khách

与米粉技艺相伴半个多世纪的瞿能云老先生,回忆起小时候跟着父亲挑担卖米粉的日子。据他介绍,过去米粉曾是相当昂贵的食物,主要出现在城市街头。许多南定人带着做米粉的手艺,先后来到海防、河内,继而扩展至各地谋生。

Ông Cồ Năng Vân, người có hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề, nhớ lại những năm tháng theo cha đi bán phở gánh từ thuở nhỏ. Theo ông, thời trước, phở từng là món ăn khá đắt đỏ, chủ yếu xuất hiện ở phố thị. Nhiều người dân Nam Định đã mang nghề phở tới Hải Phòng, Hà Nội rồi lan rộng ra nhiều vùng miền khác để mưu sinh.

至今,瞿老先生家里已有四代人从事米粉制作。他的儿子目前在河内继续经营着家传米粉品牌,将云瞿村米粉的味道带给首都的食客。

Đến nay, gia đình ông Vân đã có bốn thế hệ làm phở. Con trai ông hiện tiếp tục duy trì thương hiệu phở gia truyền tại Hà Nội, mang hương vị phở Vân Cù đến với thực khách Thủ đô.

在云瞿村,米粉手艺不仅是谋生手段,更已成为社区记忆的一部分。孩子们在午夜熬制汤底的香气、清晨响起的剁肉声以及代代相传的手艺故事中长大。

Tại Vân Cù, nghề phở không chỉ là kế sinh nhai mà còn trở thành một phần ký ức cộng đồng. Trẻ em lớn lên cùng mùi nước dùng ninh từ nửa đêm, tiếng dao thái thịt vang lên lúc tinh mơ và những câu chuyện nghề được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

nghe-nhan-co-huu-nghi-chia-se-bi-quyet-nau-pho-ngon.jpg
瞿有宜厨师分享正宗越南米粉熬制秘诀。
Nghệ nhân Cồ Hữu Nghi chia sẻ bí quyết nấu phở ngon

从平民美食到国家级非物质文化遗产

Từ món ăn bình dân đến di sản văn hóa quốc gia

在漫长的发展历程中,南定米粉已超越了地方美食的范畴,成为越南文化的象征。

Suốt hành trình phát triển, phở Nam Định đã vượt ra ngoài phạm vi của một món ăn địa phương để trở thành biểu tượng văn hóa Việt Nam.

2024年,“南定米粉”被列入越南国家级非物质文化遗产名录。这一荣誉不仅赋予了这道传统美食超越其本身的价值,更是对世代相传的民间智慧、传统手工艺以及社区文化习俗的最高赞誉。

Năm 2024, “Phở Nam Định” được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Sự ghi nhận ấy vượt lên giá trị của một món ăn truyền thống, đồng thời tôn vinh tri thức dân gian, nghề thủ công và những tập quán văn hóa được cộng đồng gìn giữ qua nhiều thế hệ.

据越南美食文化专家介绍,如今对米粉的保护不再局限于保存烹饪配方,更要保护手工艺村的空间、制作工艺以及围绕米粉产业形成的社区价值。

Theo các chuyên gia văn hóa ẩm thực, việc bảo tồn phở hôm nay không dừng ở việc lưu giữ công thức nấu ăn mà còn là bảo tồn không gian làng nghề, kỹ nghệ chế biến và những giá trị cộng đồng gắn với nghề phở.

被列入遗产名录后,当地已开展多项活动以保护和弘扬米粉产业的价值,包括向年轻一代传授制作技艺、表彰艺人,以及建设与旅游相结合的米粉文化体验空间。

Sau khi được ghi danh di sản, địa phương đã triển khai nhiều hoạt động nhằm bảo tồn và phát huy giá trị nghề phở, từ truyền dạy kỹ nghệ cho thế hệ trẻ, tôn vinh nghệ nhân đến xây dựng các không gian trải nghiệm văn hóa phở gắn với du lịch.

masan-consumer-va-chi-hoi-pho-van-cu-ky-ket-ve-viec-bao-tro-cong-tac-bao-ton-phat-trien-nghe-truyen-thong-pho-van-cu-2.jpg
马森消费公司与云瞿米粉分会正式签署合作协议,共同赞助云瞿传统米粉手艺的保护、传承与发展工作。
Masan Consumer và Chi hội Phở Vân Cù ký kết về việc bảo trợ công tác bảo tồn, phát triển nghề truyền thống phở Vân Cù

当米粉走进创意与旅游空间

Khi phở bước vào không gian sáng tạo và du lịch

如今,米粉不仅出现在传统餐馆中,还正逐步走进节庆、旅游及创意经济的空间。

Ngày nay, phở không còn chỉ hiện diện trong những quán ăn truyền thống mà đang dần bước vào không gian lễ hội, du lịch và kinh tế sáng tạo.

在近期的米粉节上,艺人们现场展示摊粉皮、熬汤底、制作米粉等环节,吸引了众多越南国内外游客。手工艺村体验空间、数字平台上的推广活动以及各类创意米粉产品,都展现了这一遗产在当代生活中的崭新活力。

Tại các festival phở gần đây, hình ảnh nghệ nhân trực tiếp trình diễn các công đoạn tráng bánh, ninh nước dùng hay chế biến phở đã thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Những không gian trải nghiệm làng nghề, hoạt động quảng bá trên nền tảng số hay các sản phẩm phở sáng tạo cho thấy sức sống mới của di sản trong đời sống đương đại.

云瞿米粉手艺村目前也正朝着更加规范的方向发展,旨在将生产、体验与传统工艺推广相结合。这表明,米粉正逐步成为当地极具价值的文化旅游资源。

Không gian làng nghề phở Vân Cù hiện cũng được định hướng phát triển bài bản hơn nhằm kết hợp sản xuất, trải nghiệm và quảng bá nghề truyền thống. Điều này cho thấy phở đang dần trở thành một nguồn tài nguyên văn hóa - du lịch giàu giá trị của địa phương.

传播越南风味

Hành trình lan tỏa hương vị Việt

一个多世纪过去了,从南定乡村的挑担米粉摊,到如今的现代美食空间,米粉始终坚守着自己的核心:它不仅是一道菜肴,更是越南人代代相传的文化记忆。

Hơn một thế kỷ trôi qua, từ những gánh phở rong nơi làng quê Nam Định đến các không gian ẩm thực hiện đại hôm nay, phở vẫn giữ nguyên điều cốt lõi: đó không chỉ là món ăn, mà còn là ký ức văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác của người Việt.

南定米粉超越了纯粹的美食价值,正逐步确立其作为“活态遗产”的地位。在融入时代发展的进程中,它凝聚了越南的历史、传统手工艺与文化特色。

Vượt lên giá trị ẩm thực đơn thuần, phở Nam Định đang từng bước khẳng định vị thế của một “di sản sống” - nơi hội tụ lịch sử, nghề thủ công truyền thống và bản sắc văn hóa Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

相关栏目