万州烤鱼是中国重庆市万州区的特色传统名菜，以现烤活鱼浇秘制麻辣酱汁闻名。其外焦里嫩，麻辣鲜香，如今全球门店超4万家，年销量破亿条，是香飘世界的百亿产业。
Cá nướng Vạn Châu là đặc sản nổi tiếng của quận Vạn Châu, thành phố Trùng Khánh (Trung Quốc). Món cá này nổi tiếng nhờ bí quyết “nướng cá tươi – rưới nước sốt cay bí truyền”, tạo nên hương vị cay nồng, thơm ngậy, giòn bên ngoài mềm bên trong. Hiện nay, cá nướng Vạn Châu đã có mặt tại hơn 40.000 cửa hàng trên toàn thế giới, sản lượng tiêu thụ hàng năm đạt hơn 100 triệu con cá, trở thành ngành ẩm thực tỷ đô của Trung Quốc.
夜色渐浓，万州灶火升腾。在城区的烤师兄烤鱼店里，现杀的活鱼被放上烤架，与炭火“亲密接触”，师傅余国庆敏捷地翻动鱼身，鱼皮滋滋作响。
Khi màn đêm buông xuống, khói lửa bếp nướng bập bùng khắp phố phường Vạn Châu. Trong quán Khảo Sư Huynh, con cá tươi sau khi làm sạch được đặt lên vỉ nướng, tiếp xúc trực tiếp với than hồng. Người đầu bếp Dư Quốc Khánh nhanh tay lật cá, lớp da cá kêu xèo xèo trên bếp than đỏ lửa.
“烤鱼时，要保证鱼皮的完整度，每15秒就得翻动一次，鱼皮第一次烤焦香后，刷上一层烤鱼专用红油，增加色香味，待再次烤焦香时，撒上孜然粉和辣椒面，直至一条完整的鱼烤制完成，鱼身由青白转为金黄。”余国庆边烤边说。
“Quan trọng nhất là giữ cho da cá nguyên vẹn, cứ 15 giây phải lật một lần. Khi lớp da đầu tiên cháy xém dậy mùi, phết thêm lớp dầu ớt đỏ chuyên dụng, rồi lại nướng đến khi thơm giòn, cuối cùng rắc bột thì là và ớt bột – thế là hoàn thành món cá nướng vàng ruộm, thơm phức.” – Đầu bếp Dư Quốc Khánh vừa nướng vừa chia sẻ.
重庆万州，一家烤鱼店内工作人员为食客端上烤鱼。
Nhân viên một quán cá nướng phục vụ món cá nướng cho thực khách tại Vạn Châu, Trùng Khánh.
鱼烤好后，被放置在特制的铁盘中。滚油大锅里涌动着的汤汁，是真正触动客人味蕾的“精灵”：泡椒、花椒、豆瓣等多种调料，在热油中猛烈爆香，汇成浓稠红亮的秘制麻辣酱汁。
Khi cá nướng xong, được đặt vào khay sắt, đầu bếp rưới lên nước sốt cay nóng hổi được nấu từ ớt ngâm, tiêu Tứ Xuyên, tương đậu và nhiều gia vị bí truyền, cũng là “linh hồn” của món ăn. Tiếng “xèo xèo” vang lên khi nước sốt sôi sục rưới xuống thân cá nóng giòn, khói trắng bốc lên nghi ngút, hương thơm lan tỏa khắp gian phòng. Cá nướng xong có thể ăn cùng hành tây, khoai tây, giá đỗ... được đun liu riu trên bếp, rau củ thấm vị đậm đà, ngon khó cưỡng.
“滋啦、滋啦——！”滚烫酱汁猛地泼向烤得焦脆的鱼身，瞬间白雾升腾，鱼肉外皮焦韧，内里饱吸麻辣鲜香的汤汁，香气扑鼻。搭配上洋葱、土豆、豆芽等新鲜蔬菜，小火慢慢炖煮，蔬菜吸收了汤汁的鲜美，也变得美味可口。
Thực khách ngồi quanh bàn, vừa ăn vừa xuýt xoa, cay đến toát mồ hôi nhưng vẫn không ngừng gắp. Hương vị nồng nàn, dân dã ấy chính là món quà ấm áp mà Vạn Châu – quê hương cá nướng dành tặng cho du khách bốn phương.
坐在桌边的客人，忍不住闻香而动，一口下去，麻辣鲜香在舌尖炸开，滚烫、过瘾，辣得直冒汗也停不下筷。这粗犷热烈的风味，正是“中国烤鱼之乡”万州最熨帖人心的慷慨馈赠。
Vạn Châu nằm giữa khu vực Tam Hiệp, có tới 124 con sông lớn nhỏ đổ vào Trường Giang. Từ xưa, ngư dân ở đây đã đánh lưới bắt cá giữa núi sông, để ăn cho no bụng.
重庆万州，一家烤鱼店内的工作人员正在为烤鱼淋上酱料。
Nhân viên một quán cá nướng đang rưới nước sốt lên món cá nướng tại Vạn Châu, Trùng Khánh.
万州位于三峡库区腹心，库区范围内共有124条大小河流注入长江。自古以来就有渔民在山水间结网捕鱼，食以果腹。
Nghệ thuật nướng cá của Vạn Châu có lịch sử hơn 1.800 năm. Trải qua hàng nghìn năm, các quán cá nướng ven sông Trường Giang ngày càng phát triển. Thế hệ đầu bếp nối tiếp nhau truyền nghề, đến nay đã trải qua hơn 40 đời. Họ không giữ nguyên một lối chế biến cũ: nhiệt độ than, tỉ lệ gia vị, độ đậm nhạt của nước sốt được các đầu bếp không ngừng thử nghiệm và điều chỉnh, cuối cùng trở thành món cá nướng Vân Châu như ngày nay.
万州烤鱼烹饪技艺可以追溯到1800多年前。千百年来，长江边的烤鱼铺子日益兴盛。一代代庖厨薪火相传，至今已历四十余代。他们从未固守成规：炭火的热度、香料的配比、酱汁的浓淡在无数双手的探索与调整中悄然精进，终成今日的万州烤鱼。
Từ ven Trường Giang, mùi thơm của cá nướng đã “vượt sông ra biển lớn”, bay xa khắp thế giới. Ngoài hàng chục nghìn cửa hàng trong nước, cá nướng Vạn Châu còn có mặt ở Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Singapore, Argentina…Toàn cầu có khoảng 40.000 cửa hàng, với doanh số cá nướng hàng năm đạt hàng trăm triệu con.
源于长江边的风味，早已带着灶火的温度与江湖的豪情香飘四海。如今，万州烤鱼门店不仅涵盖中国国内各大城市，还走向美国、英国、法国、德国、新加坡、阿根廷等多个国家。全球4万家门店，年销售烤鱼上亿条。
Những năm gần đây, nghề cá ở quận Vạn Châu đã chuyển từ khai thác cá trên sông tự nhiên sang nuôi trồng trong hồ chứa, ao, ruộng nước và các con suối, tạo ra nguồn nguyên liệu tự nhiên cho các cửa hàng cá nướng Vạn Châu. Viện Nghiên cứu Thủy sản Vạn Châu liên tục cải tiến kỹ thuật ươm giống và tăng cường nhân giống nhân tạo, đa dạng hóa các loại cá dùng cho món nướng. Cá nướng Vân Châu đã mở rộng từ cá chép, cá trắm, cá chép thường sang hơn 30 loại cá khác như cá mập vằn vây cao Trung Quốc, cá ngão gù, cá tầm, cá trê mũi dài… Khi nướng trên than củi, cá kết hợp với dầu ớt, ớt muối, đậu tương lên men, tỏi nghiền, cùng với trứng cá, nấm Matsutake, chanh, cà ri… tổng cộng 57 loại gia vị, bùng nổ vị giác, đủ để thỏa mãn tất cả các thực khách từ khắp nơi trên thế giới.
重庆万州，一家烤鱼店内工作人员正在烤鱼。
Nhân viên một quán cá nướng đang nướng cá tại Vạn Châu, Trùng Khánh.
年来，万州区渔业发展用水库、池塘、水田、溪流等养殖取代天然河流捕捞，为万州烤鱼提供了原生态原料生产基地。万州水产研究所则不断优化鱼苗培育、加强人工繁殖，丰富了烤鱼的用鱼品种。万州烤鱼用鱼已从鲫鱼、鲤鱼、草鱼发展到胭脂鱼、翘壳鱼、鲟鱼、江团等30多种鱼类。在木炭的烘烤中，更绽放出麻辣、泡椒、豆豉、蒜泥，还有鱼子酱、松茸、柠檬、咖喱等57种味道，足以满足世界各国朋友的味蕾。这份滋味的生命力，早已串起一条百亿产业链。万州以一条鲜鱼为引，串起了长江两岸的渔场、田间地头的辛香作物，再到后厨案头的匠心调配，最终化作盘中令人垂涎的盛宴。每年，近千万海内外游客寻香而至，推动了万州“农文旅+工商贸”有机结合，实现一二三产业全链条发展，带火了一座城。
Hương vị ấy đã tạo nên một chuỗi ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ Nhân dân tệ.Vạn Châu lấy một con cá tươi làm sợi dây kết nối các vùng đánh bắt hai bên bờ sông Trường Giang, những cánh đồng trù phú với các loại gia vị, cho tới căn bếp nơi những người đầu bếp tỉ mẩn chế biến, cuối cùng trở thành những món ăn hấp dẫn trên mâm cơm, khiến thực khách khó lòng cưỡng lại. Mỗi năm, gần mười triệu du khách trong và ngoài nước tìm đến để thưởng thức hương vị này, thúc đẩy sự kết hợp hữu cơ giữa nông nghiệp, văn hóa, du lịch và thương mại, công nghiệp, hình thành chuỗi phát triển toàn diện cho các ngành, thổi bừng sức sống cả thành phố Vạn Châu.
如今，万州烤鱼的形态更加丰富，万州把烤鱼做成了礼品，推出了开盒即食的伴手礼，让游客更加便捷地把万州烤鱼带到天南海北。
Ngày nay, các sản phẩm cá nướng của Vạn Châu ngày càng đa dạng. Vạn Châu đã biến món cá nướng thành quà tặng, ra mắt các set quà mở hộp là dùng ngay, giúp du khách dễ dàng mang hương vị Vạn Châu đi khắp nơi.
