越南北宁省嘉平乡春莱村，静卧于宁静的陇江之畔。自古以来，这里被誉为京北地区独具韵味的手工艺村。历经数百年的形成与发展，春莱村依然完整保留着传统手工艺村的质朴风貌，以其精致的竹制品，镌刻下深厚的越南文化印记。
Thôn Xuân Lai, xã Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh nằm bên bờ sông Đuống hiền hòa, từ lâu được biết là một làng nghề thủ công đặc sắc của vùng Kinh Bắc. Trải qua hàng trăm năm hình thành và phát triển, nơi đây vẫn lưu giữ trọn vẹn nét mộc mạc của một làng nghề truyền thống với những sản phẩm tre trúc tinh tế, mang đậm dấu ấn văn hóa Việt.
Công tác sơ chế, phơi hong nguyên liệu sau khi ngâm nước.
得益于独特的竹子处理技术，春莱村还被赋予了一个别称——“烟熏竹村”。在这里，艺人们以巧手将平凡的竹子化为精美的手工艺品，呈现出温润深沉、历久弥新的美感。
Nhờ kỹ thuật xử lý nguyên liệu tre độc đáo, Xuân Lai còn được nhiều người gọi bằng cái tên đặc biệt “làng tre hun khói”. Bởi ở nơi đây, dưới bàn tay tài hoa của những nghệ nhân, những thân tre bình dị được biến hóa thành các sản phẩm thủ công mỹ nghệ mang vẻ đẹp trầm ấm và bền bỉ với thời gian.
竹工艺在春莱村已传承数代，与村民的生活紧密相连。村庄坐落在陇江之畔，竹资源丰富，村民自古以来便利用这些原料制作筐篓、竹篮、簸箕、竹床、竹梯及各种农具等生活生产器具。从最初满足生活所需，到后来在工匠的不断创造中，竹工艺逐渐发展成为一门传统工艺，并成为当地许多家庭的重要生计来源。
Nghề tre trúc ở Xuân Lai đã tồn tại từ nhiều thế hệ trước và gắn bó mật thiết với đời sống của người dân địa phương. Do nằm ven sông Đuống, nơi có nguồn tre trúc dồi dào nên người dân trong làng từ lâu đã tận dụng nguyên liệu sẵn có để làm các vật dụng phục vụ đời sống và sản xuất như thúng, rổ, rá, giường tre, thang tre hay các công cụ nông nghiệp. Từ đáp ứng nhu cầu cuộc sống ban đầu, qua thời gian và sự sáng tạo của người thợ, nghề tre trúc dần phát triển thành nghề truyền thống, trở thành nguồn sinh kế quan trọng của nhiều gia đình nơi đây.
春莱品牌的独特之处正是烟熏竹技艺，这是一种代代相传、别具一格的原料处理方法。竹子采伐后，浸泡于池塘或河流中三至六个月，以增强其耐久性并防止虫蛀。随后，将竹子清洗干净并自然晾干，再置入熏炉，以稻草、谷壳或锯末为燃料，熏制多日。经此自然烟熏的工序淬炼，竹子无需借助油漆或化学药剂，便会晕染出深棕、褐棕、墨黑等极具辨识度的色泽。
Điểm đặc biệt làm nên thương hiệu Xuân Lai chính là kỹ thuật hun khói tre, một phương pháp xử lý nguyên liệu độc đáo được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Tre sau khi khai thác sẽ được ngâm dưới ao hoặc sông từ 3 đến 6 tháng để tăng độ bền và hạn chế mối mọt. Sau đó, tre được làm sạch, phơi khô rồi đưa vào lò hun bằng rơm, trấu hoặc mùn cưa trong nhiều ngày. Nhờ quá trình hun khói tự nhiên này, tre chuyển sang những gam màu đặc trưng như nâu trầm, nâu cánh gián hoặc đen sẫm mà không cần sử dụng sơn hay hóa chất.
Sau khi làm sạch vỏ, tre trúc được mang phơi khô.
正是这项传统技艺，造就了春莱竹子那带有时间印记的色泽之美，同时也使得产品更加坚固耐用，使用寿命长。
Chính kỹ thuật truyền thống ấy đã tạo nên vẻ đẹp rất riêng của tre Xuân Lai với màu sắc mang dấu ấn của thời gian, đồng thời giúp sản phẩm bền chắc và có tuổi thọ cao.
利用烟熏竹原料，春莱村的艺人们创作出丰富多样的产品，如桌椅、柜架、画框、装饰灯具以及各类家居用品。其中，烟熏竹画是手工艺村最具特色的产品之一。
Từ nguồn nguyên liệu tre hun khói, các nghệ nhân Xuân Lai đã sáng tạo nên nhiều sản phẩm đa dạng như bàn ghế, tủ kệ, khung tranh, đèn trang trí và các vật dụng nội thất. Trong đó, tranh tre hun khói là một trong những sản phẩm độc đáo nhất của làng nghề.
Tranh tre của Xuân Lai rất được bạn bè quốc tế ưa chuộng vì sự độc đáo
这些画作在深色烟熏竹材上创作而成。工匠运用刮刻技艺，打造出富有层次感的图像，再现乡村风光、日常生活场景或民间文化主题。许多作品从东湖民间画中汲取灵感，让传统竹材与越南民间美术碰撞出别具一格的联结。
Những bức tranh được tạo nên trên nền tre hun màu sẫm. Người thợ dùng kỹ thuật cạo, khắc để tạo nên các lớp hình ảnh có chiều sâu, tái hiện phong cảnh làng quê, đời sống sinh hoạt hoặc những chủ đề văn hóa dân gian. Nhiều tác phẩm lấy cảm hứng từ dòng tranh dân gian Đông Hồ, mang đến sự kết hợp thú vị giữa chất liệu tre truyền thống và mỹ thuật dân gian Việt Nam.
据从事竹画多年的优秀艺人阮文纪介绍，要完成一幅烟熏竹画，工匠必须经历选竹、泡竹、烟熏、拼片、绘制、刮刻塑形、抛光和装框等多道工序，整个过程可能长达六至七个月。
Theo sự giới thiệu của Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Văn Kỷ, người có nhiều năm gắn bó với nghề cho biết: Để hoàn thành một bức tranh tre hun khói, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn như chọn tre, ngâm tre, hun khói, ghép mảnh, vẽ, cạo tạo hình, phủ bóng và đóng khung. Toàn bộ quá trình có thể kéo dài từ 6 đến 7 tháng.
Hơn 20 năm gắn bó với nghề, ông Kỷ đã làm ra hàng nghìn sản phẩm từ đôi bàn tay tài hoa.
凭借工匠的精湛技艺以及样式的不断改进，春莱的烟熏竹制品日益受到市场青睐。如今，春莱手工艺村的产品不仅在越南国内广泛销售，还远销至日本、美国、俄罗斯和澳大利亚等多个市场。这些具有质朴而精致美感的烟熏竹制品，不仅具备实用价值，也为向世界推广越南传统手工艺村的形象作出了贡献。
Nhờ sự khéo léo của người thợ cùng việc không ngừng cải tiến mẫu mã, các sản phẩm tre hun khói Xuân Lai ngày càng được thị trường ưa chuộng. Hiện nay, sản phẩm của làng nghề không chỉ được tiêu thụ rộng rãi trong nước mà còn được xuất khẩu sang nhiều thị trường như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Nga và Australia…. Những sản phẩm tre hun khói với vẻ đẹp mộc mạc nhưng tinh tế không chỉ mang giá trị sử dụng mà còn góp phần quảng bá hình ảnh làng nghề truyền thống Việt Nam ra thế giới.
Tranh đám cưới chuột được thể hiện bằng chất liệu tre hun khói
如今，随着文化旅游的发展，春莱也逐渐成为吸引希望了解京北地区传统手工艺的游客的目的地。踏入这座手工艺村落，游客可走进生产工坊，参观竹子处理、烟熏及产品加工的各道工序，从中感受到工匠们的细致与精湛技艺。
Ngày nay, cùng với sự phát triển của du lịch văn hóa, Xuân Lai còn trở thành điểm đến hấp dẫn đối với những du khách muốn tìm hiểu về nghề thủ công truyền thống của vùng Kinh Bắc. Khi đến với làng nghề, du khách có thể tham quan các xưởng sản xuất, quan sát các công đoạn xử lý tre, hun khói và chế tác sản phẩm, qua đó cảm nhận sự tỉ mỉ và khéo léo của những người thợ thủ công.
目前，春莱村约有250户家庭从事竹制品生产，其中40至50户专注于高品质手工艺品的制作。这些竹制品不仅助力创造就业岗位、提升居民收入，更助力留存京北地区悠远的文化根脉，使传统价值在现代生活中得以赓续与传扬。
Toàn thôn Xuân Lai hiện có khoảng 250 hộ tham gia sản xuất tre trúc, trong đó khoảng 40-50 hộ chuyên làm các sản phẩm thủ công mỹ nghệ chất lượng cao. Những sản phẩm từ tre trúc không chỉ góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn giúp bảo tồn một nét đẹp văn hóa lâu đời của vùng Kinh Bắc, để những giá trị truyền thống ấy tiếp tục được lưu giữ và lan tỏa trong đời sống hiện đại.
