越南安子-永严-昆山-劫泊遗迹群,作为一处融合历史积淀、自然奇观与人生哲理的独特文化圣地,既是越南民族的瑰宝,也被联合国教科文组织列为世界文化遗产,成为全人类共同珍视的无价遗产。
Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là kết tinh tinh hoa lịch sử, cảnh quan và triết lý nhân sinh. Quần thể này mang đậm dấu ấn đặc sắc của văn hóa dân tộc Việt Nam và cũng là di sản vô giá của nhân loại, được UNESCO vinh danh là Di sản Văn hóa Thế giới.
在神圣的安子山脉上,安子-永严-昆山-劫泊遗迹群宛如一幅壮丽的自然画卷。
Trên dãy núi Yên Tử linh thiêng, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc hiện lên như bức tranh thiên nhiên hùng vĩ.
安子-永严-昆山-劫泊遗迹群由12处遗迹群组成,地跨广宁、北宁、海防等多个省市,涵盖寺庙、佛塔、庵堂、考古遗址、碑刻等多种类型,拥有国家珍宝、文献遗产、非物质文化遗产及传统节庆。这些遗产与壮丽的自然山林相映生辉,共同构成了物质与非物质文化遗产有机融合的完整体系。作为由联合国教科文组织认定的越南首个系列型世界遗产,也是越南第二个跨省世界遗产,其认定不仅彰显了突出的全球价值,更意味着越南需肩负起遵照联合国教科文组织1972年公约精神,对文化遗产进行保护与传承的重要使命。
Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc bao gồm 12 cụm, điểm di tích, trải dài qua nhiều tỉnh, thành (Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng), với hệ thống chùa, tháp, am, di tích khảo cổ, văn bia, cùng các bảo vật quốc gia, di sản tư liệu, di sản phi vật thể và lễ hội truyền thống. Tất cả cùng hòa quyện trong không gian núi rừng hùng vĩ, tạo nên một quần thể di sản toàn diện về vật thể và phi vật thể. Đây là Di sản thế giới dạng chuỗi đầu tiên và là Di sản liên tỉnh thứ hai của Việt Nam được UNESCO vinh danh. Sự công nhận này không chỉ khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của di sản mà còn đặt ra trách nhiệm cao cả cho Việt Nam trong việc bảo tồn, phát huy di sản theo tinh thần Công ước 1972 của UNESCO.
安子铜寺
Chùa Đồng Yên Tử
安子-永严-昆山-劫泊遗迹群生动体现了国家、宗教与民众之间的和谐共生。竹林禅派在安子山林间传播,形成了独特的文化传统。古老的寺庙、苔痕斑驳的庵塔、静默矗立的碑铭,以及延续至今的节庆制度依然鲜活,见证着这份与越南人民精神世界紧密相连的文化遗产所蕴含的永恒生命力。
Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc thể hiện sinh động cho sự kết hợp hài hòa giữa Nhà nước, tôn giáo và cộng đồng nhân dân. Từ núi rừng Yên Tử linh thiêng, Phật giáo Trúc Lâm đã lan tỏa, tạo nên một truyền thống văn hóa độc đáo. Những ngôi chùa cổ kính, am tháp rêu phong, văn bia, di vật và hệ thống lễ hội vẫn hiện diện sống động, làm chứng cho sức sống bền bỉ của một di sản luôn song hành cùng đời sống tinh thần của người Việt.
安子-永严-昆山-劫泊遗迹群具有突出的全球意义。由佛皇陈仁宗创立的竹林禅派作为独特的禅宗流派,融合大乘佛教与儒家、道家思想及越南本土信仰精髓,形成了崇尚和平、修身养性、仁爱宽容、与自然和谐共生的人生哲学。七百余年来,竹林禅派的精神传统持续传播,跨越国界成为连接不同文化的纽带,促进着跨文化对话、友谊与国际合作。其年度佛事仪轨、节庆与弘法活动不仅深植越南民众生活,也吸引国际社会广泛关注,展现出这一文化遗产的全球生命力。
Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc mang ý nghĩa toàn cầu nổi bật. Tại đây, Phật giáo Trúc Lâm – do Phật hoàng Trần Nhân Tông khai sáng – là một trường phái Thiền độc đáo, kết hợp tinh hoa của Phật giáo Đại thừa với Nho giáo, Đạo giáo và tín ngưỡng bản địa. Từ đó hình thành nên một triết lý nhân sinh dung hòa: yêu chuộng hòa bình, tu dưỡng bản thân, đề cao khoan dung, nhân ái, sống hài hòa với thiên nhiên. Hơn bảy thế kỷ qua, tinh thần Trúc Lâm vẫn lan tỏa, vượt khỏi biên giới Việt Nam để trở thành sợi dây nối kết văn hóa, thúc đẩy đối thoại, hữu nghị và hợp tác quốc tế. Những nghi lễ, lễ hội, hoạt động hoằng dương Phật pháp thường niên không chỉ gắn bó với đời sống người dân trong nước mà còn thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế, khẳng định sức sống toàn cầu của di sản.
惠光塔园供奉着历代在广宁省安子寺修行的禅师的舍利。
Vườn tháp Huệ Quang là nơi tôn trí ngọc cốt của nhiều thế hệ thiền sư từng tu hành tại Yên Tử.
除历史文化价值外,安子-永严-昆山-劫泊遗迹群更以壮丽恢弘的自然景观和深厚的精神内涵给人留下了深刻的印象。
Bên cạnh giá trị lịch sử và văn hóa, Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc còn gây ấn tượng sâu sắc bởi cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, khoáng đạt và giàu ý nghĩa tâm linh.
海拔近1100米的安子山,被广阔的原始森林覆盖,云雾缭绕间仿若通往佛地的奇幻通道。解冤泉潺潺流淌,竹海无垠,松径遮荫,石径蜿蜒于苍翠山峦之间,古寺在云霭中若隐若现,共同构成一幅壮丽与宁静交融的画卷。
Núi Yên Tử, với độ cao gần 1.100m, được bao phủ bởi rừng nguyên sinh bạt ngàn, trong sương khói bảng lảng, tạo nên một không gian huyền ảo gắn với hành trình hành hương về đất Phật. Dòng suối Giải Oan róc rách, rừng trúc bạt ngàn, đường tùng rợp bóng mát, những con đường đá uốn lượn giữa núi rừng xanh thẳm, hay những ngôi chùa cổ ẩn mình trong mây trời… tất cả hợp thành một bức tranh vừa hùng vĩ vừa thanh tịnh.
海防市劫泊祠古镜仪门。图:黎新(vnexpress.net)
Nghi môn cổ kính tại đền Kiếp Bạc (TP Hải Phòng). Ảnh: Lê Tân (vnexpress.net)
永严寺不仅是越南首个佛教僧伽培训基地,更以珍藏近3000块17至20世纪初创作的喃字与汉字木刻而闻名。这些木刻主要收录佛教经律论及高僧著述,已于2012年被联合国教科文组织列为亚太地区文献遗产。
Vĩnh Nghiêm không chỉ là trường đào tạo tăng ni đầu tiên ở Việt Nam mà còn nổi tiếng bởi kho mộc bản với gần 3.000 bản khắc bằng chữ Nôm, chữ Hán, được chế tác từ thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 20, có nội dung chính là các bộ kinh, sách, luật giới nhà Phật và trước tác của một số danh nhân, thiền sư, đã được UNESCO vinh danh là Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương năm 2012.
昆山是三祖玄光修行弘法之地,他在此提升了竹林禅宗的境界并扩大了其影响力,最终亦在此圆寂。昆山层峦叠翠、湖水澄澈、松风长吟,被阮廌誉为“人间仙境”。这里的景观不仅是自然的馈赠,更是塑造遗产特质的核心要素,深刻体现了人与自然的和谐共生。
Côn Sơn là nơi đệ tam tổ Huyền Quang về tu hành, thuyết pháp nâng tầm, mở rộng ảnh hưởng của thiền phái Trúc Lâm và Ngài cũng viên tịch tại đây.Cảnh quan Côn Sơn non trùng điệp, hồ nước trong xanh, rừng thông vi vút gió, từng được Nguyễn Trãi ca ngợi là “cảnh tiên giới nơi trần thế”. Cảnh quan ấy không chỉ là phông nền tự nhiên mà còn là yếu tố định hình bản sắc di sản, phản ánh mối giao hòa mật thiết giữa con người và thiên nhiên.
位于北宁省的越南最具规模的普陀寺塔园。图:黄江(vnexpress.net)
Vườn tháp lớn bậc nhất Việt Nam tại chùa Bổ Đà (tỉnh Bắc Ninh). Ảnh: Hoàng Giang (vnexpress.net)
正是山峦、溪流、草木与建筑的壮美交融,造就了这处自然与人文和谐共生的罕见文化景观。它不仅滋养着人们的精神世界,更彰显出这一遗产的完整价值。
Chính sự kết hợp kỳ vĩ của núi rừng, sông suối, cây cỏ cùng các công trình tâm linh đã tạo nên một không gian văn hóa – cảnh quan hiếm có, nơi thiên nhiên và con người cùng hòa điệu, nuôi dưỡng đời sống tinh thần, khẳng định giá trị toàn diện của di sản.
珍贵木版画藏品在北宁省普陀寺展出。图:黄江(vnexpress.net)
Kho mộc bản quý giá được trưng bày tại chùa Bổ Đà (tỉnh Bắc Ninh). Ảnh: Hoàng Giang (vnexpress.net)
为实现遗产旅游发展与可持续保护的平衡,广宁、北宁和海防三地正制定区域联动战略,打造跨省旅游线路,为游客提供完整体验。同时,积极推进数字化转型、国际推广与人才培养,全面提升社区的遗产保护意识。
Với mục tiêu phát triển du lịch gắn với di sản phải đi đôi với bảo tồn bền vững, các địa phương: Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng đang xây dựng chiến lược liên kết vùng để hình thành những tuyến du lịch liên tỉnh, đưa du khách vào hành trình trải nghiệm trọn vẹn. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, quảng bá quốc tế, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao ý thức cộng đồng trong gìn giữ di sản.