同志加兄弟——胡志明主席在广西的革命岁月

中越命运共同体传承于鲜明的红色基因。两国革命先驱携手探寻救亡图存道路，为世界取得反抗殖民主义、帝国主义斗争的胜利作出了重要贡献。中国广州的越南青年革命同志会、广西靖西“越盟”办事处等革命旧址是中越革命友谊的历史见证。 “越中情谊深、同志加兄弟”，成为永不磨灭的红色记忆。

Tình hữu nghị Việt – Trung được nuôi dưỡng từ cùng một cội nguồn cách mạng, cùng chung “dòng máu đỏ” của những năm tháng đấu tranh gian khổ. Các nhà cách mạng tiền bối của hai nước Việt – Trung đã cùng nhau tìm kiếm con đường cứu nước, giành độc lập dân tộc, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân và đế quốc trên thế giới. Các di tích cách mạng như Hội Việt Nam Thanh niên Cách mạng ở Quảng Châu (Trung Quốc) hay Văn phòng Việt Minh tại Tĩnh Tây, Quảng Tây là những minh chứng lịch sử sinh động cho tình hữu nghị cách mạng giữa hai nước Việt – Trung. Câu nói “Tình Việt – Trung thắm thiết, vừa là đồng chí, vừa là anh em” đã trở thành ký ức đỏ không bao giờ phai nhạt trong lòng hai dân tộc.

——摘选自中共中央总书记、中共中央总书记、中国国家主席习近平于2025年4月14日在越南《人民报》发表的署名文章《志同道合携手前行继往开来续写新篇》

— Trích từ bài viết có chữ ký của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước CHND Trung Hoa Tập Cận Bình, đăng trên báo Nhân Dân (Việt Nam) ngày 14 tháng 4 năm 2025, với tiêu đề: “Cùng chung chí hướng, nắm tay tiến bước – Kế thừa truyền thống, viết tiếp trang mới”.

胡志明在中国广西靖西县

Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Tĩnh Tây, Quảng Tây, Trung Quốc

1938年10月下旬至1945年9月越南独立之前，胡志明主席主要在中国广西进行革命活动。在桂林、在柳州、在中越边境地区，以及广西其他一些地方，都曾留下胡志明革命活动的足迹。

Từ cuối tháng 10/1938 đến tháng 9/1945, trước khi Việt Nam giành độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ yếu hoạt động cách mạng tại Quảng Tây, Trung Quốc. Ở Quế Lâm, Liễu Châu và khu vực biên giới Việt - Trung, cũng như một số nơi khác ở Quảng Tây, đều lưu lại dấu chân hoạt động cách mạng của Người.

1938年年底，胡志明主席自延安南下至广西桂林。胡志明化名“胡光”，在八路军桂林办事处机关救亡室工作。

Cuối năm 1938, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Diên An đi xuống phía Nam đến Quế Lâm (Quảng Tây). Lúc này, Người lấy bí danh Hồ Quang, công tác tại “Phòng cứu vong” thuộc Văn phòng Bát lộ quân ở Quế Lâm.

1940年，胡志明主席自桂林到昆明、贵阳、重庆等地活动。在昆明，胡志明主席在中国共产党在云南的组织的帮助下，与越南共产党“海外部”的同志接上了关系。胡志明于是在昆明及滇越铁路沿线指导东阳共产党秘密组织的活动。

Năm 1940, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Quế Lâm đến Côn Minh, Quý Dương, Trùng Khánh và nhiều nơi khác. Tại Côn Minh, dưới sự giúp đỡ của tổ chức Đảng Cộng sản Trung Quốc ở Vân Nam, Người đã liên lạc được với các đồng chí của “Hải ngoại bộ” Đảng Cộng sản Đông Dương, từ đó Người đã chỉ đạo các hoạt động bí mật của Đảng Cộng sản Đông Dương tại Côn Minh và dọc tuyến đường sắt Vân Nam (Trung Quốc) - Việt Nam.

1940年10月，胡志明主席作出决定，越南共产党“海外部”同志全部转移到桂林，然后再转移至广西的中越边境地区，伺机回越南直接发动武装斗争。在桂林，胡志明布置越南共产党人员成立了“越盟”办事处，并与中国文化界人士商议成立了“中越文化工作同志会”，作为对外宣传的掩护机构。

Tháng 10/1940, Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định chuyển toàn bộ đồng chí trong “Hải ngoại bộ” từ Quế Lâm về khu vực biên giới Việt - Trung, chờ thời cơ trở về Việt Nam trực tiếp phát động đấu tranh vũ trang. Tại Quế Lâm, Người bố trí thành lập cơ quan đại diện của “Việt Minh” và cùng giới văn hóa Trung Quốc thành lập “Hội đồng chí công tác văn hóa Việt - Trung”, lấy đó làm cơ quan bình phong cho công tác tuyên truyền đối ngoại.

1940年12月，胡志明主席率所有在桂林的越南共产党人员转移至很早就有越南革命者活动的靖西县，将原设于桂林的“越盟”办事处改设在靖西县城。

Tháng 12/1940, Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn toàn bộ cán bộ Đảng Cộng sản Việt Nam từ Quế Lâm đến huyện Tĩnh Tây – nơi từ lâu vốn có nhiều hoạt động của các nhà cách mạng Việt Nam, và chuyển cơ quan đại diện của “Việt Minh” từ Quế Lâm về Tĩnh Tây.

1941年1月28日胡志明返回越南。1941年5月，胡志明主席在越南北坡主持了越南共产党中央八次会议。会议结束后，胡志明回到靖西，于6月6日写下《敬告全国同胞书》，号召全国各阶层人民推翻日本法西斯和法国殖民者。

Đến ngày 28/1-1941, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Việt Nam. Tháng 5/1941, Người chủ trì Hội nghị lần thứ Tám của Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương tại Bắc Pó. Sau hội nghị, Người về Tĩnh Tây, ngày 6/6 viết thư Kính cáo đồng bào gửi các tầng lớp nhân dân cả nước, kêu gọi đánh đổ phát xít Nhật và thực dân Pháp.

1942年8月下旬，胡志明主席前往重庆。两人走到天保县(今德保县)足荣乡时，遭到乡警扣留。两人先是被押回天保县城及靖西行署，然后被辗转押解，最后被送到柳州第四战区政治部关押审查。胡志明在各地被关押的一年多时间里，创作了130多首狱中诗，在柳州将其编成《狱中日记》诗集。

Cuối tháng 8/1942, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi tới Trùng Khánh. Khi đến huyện Thiên Bảo (nay là huyện Đức Bảo), Người bị bắt, rồi bị giam giữ ở nhiều nơi, cuối cùng đưa về chính trị bộ Đệ tứ chiến khu ở Liễu Châu để thẩm tra. Trong hơn một năm bị giam cầm, Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng tác hơn 130 bài thơ, sau này tập hợp thành tập thơ “Nhật ký trong tù”.

1943年9月，胡志明恢复自由。随后胡志明应第四战区邀请，参加了在柳州越南各党派团体组成的“越南革命同盟会”代表大会的筹备工作，并向在第四战区集训的一批越南青年作越南革命形势的报告。

Tháng 9/1943, Chủ tịch Hồ Chí Minh được trả tự do. Sau đó, Người tham gia chuẩn bị Đại hội thành lập “Việt Nam Cách mạng Đồng minh hội” tại Liễu Châu, đồng thời thông báo tình hình cách mạng Việt Nam cho thanh niên Việt Nam đang huấn luyện tại Đệ tứ chiến khu.

1944年9月，胡志明回到越南北坡根据地。1945年8月，利用日本投降的有利条件，胡志明主席和东阳共产党领导了“八月总起义”并取得成功。1945年9月2日，胡志明主席在河内巴亭广场宣读《独立宣言》，宣告越南民主共和国诞生（如今是越南社会主义共和国）。

Tháng 9/1944, Chủ tịch Hồ Chí Minh trở lại căn cứ Bắc Pó. Tháng 8 năm 1945, lợi dụng thời cơ Nhật đầu hàng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo Cách mạng Tháng Tám thắng lợi. Ngày 2/9/1945, Người đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

志明与广西人民的深厚情谊

Tình cảm gắn bó giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân Quảng Tây

中国广西是越南革命的后方基地，广西人民对越南革命和建设作出过特殊的贡献。胡志明主席对广西和广西人民有着特殊的深厚感情。

Quảng Tây (Trung Quốc) là hậu phương cách mạng của Việt Nam, nhân dân Quảng Tây đã có những đóng góp đặc biệt cho cách mạng và công cuộc xây dựng của Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho Quảng Tây và nhân dân Quảng Tây một tình cảm sâu sắc đặc biệt.

越南北方解放后，胡志明在越南接待的中国同志中，有不少是来自广西的朋友，包括领导干部和普通百姓。广西龙州、靖西、那坡的一些群众，过去曾经掩护过包括胡志明主席在内、在中越边境进行革命活动的越南同志，为他们提供食宿，协助购买军需药品，担任通信联络等。

Sau khi miền Bắc Việt Nam được giải phóng, trong số những đồng chí Trung Quốc được Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tại Việt Nam, có nhiều người là bạn bè đến từ Quảng Tây, bao gồm cả cán bộ lãnh đạo và người dân bình thường. Một số người dân ở Long Châu, Tĩnh Tây và Na Pha (Quảng Tây, Trung Quốc) từng che chở, cung cấp nơi ăn ở, hỗ trợ mua thuốc men, vật tư quân nhu và công tác liên lạc cho các chiến sỹ Việt Nam, trong đó có Chủ tịch Hồ Chí Minh khi họ tiến hành các hoạt động cách mạng tại khu vực biên giới Việt - Trung.

20世纪50年代，广西南宁育才学校、南宁303医院在培养越南青少年学生、医治越南伤病员方面作出了积极贡献。1958年8月，胡志明主席特别批准，由越南政府邀请广西上述两个单位派出12人代表团到越南参观访问。9月4日，胡志明主席在主席府接见了这批广西客人。胡志明在座谈中充分肯定了上述两个单位过去在帮助越南方面作出的贡献，并一再表示感谢。

Những năm 1950 của thế kỷ 20, Trường Dục Tài Nam Ninh và Bệnh viện 303 Nam Ninh (Quảng Tây) đã có nhiều đóng góp trong việc đào tạo thanh thiếu niên Việt Nam, cũng như chữa trị cho thương bệnh binh Việt Nam. Tháng 8/1958, được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt phê chuẩn, Chính phủ Việt Nam mời đoàn đại biểu 12 người từ hai đơn vị trên sang thăm. Ngày 4/9, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp thân mật đoàn khách Quảng Tây. Trong buổi trò chuyện, Người đánh giá cao và bày tỏ sự biết ơn với sự giúp đỡ của hai đơn vị.

胡志明对广西人民的深厚感情，深深地铭刻在广西各族人民的心中。徐伟三的家曾是胡志明可靠的落脚点之一。“我外公徐伟三与越南老一辈领导人胡志明主席曾以兄弟相称。这段历史我铭记于心，希望年轻一代能延续中越传统友谊。”靖西民众黄日照说道。

Tình cảm sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với Quảng Tây đã in đậm trong lòng những người dân Quảng Tây. Gia đình ông Từ Vĩ Tam từng là một điểm dừng chân tin cậy của Người. Anh Hoàng Nhật, cháu ngoại của ông Từ Vĩ Tam cho biết: “Ông ngoại tôi từng coi Chủ tịch Hồ Chí Minh là anh em. Tôi luôn khắc ghi câu chuyện này và mong thế hệ trẻ mai sau tiếp nối tình hữu nghị truyền thống Việt – Trung”.