中越历史征程

越南和中国是“山水相连，唇齿相依”的友好邻邦，两国在文化传统和风俗习惯上有着诸多相似之处。在各自民族解放斗争和社会主义建设发展历程中，两党和两国人民始终相互给予巨大支持与帮助，共同缔造了“同志加兄弟”的牢固情谊。 

Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng “núi liền núi, sông liền sông”, có nhiều nét tương đồng về truyền thống văn hóa và phong tục tập quán. Trong suốt sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội và phát triển ở mỗi nước, Đảng, Nhà nước và Nhân dân hai nước luôn dành cho nhau sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn, cùng nhau kết nên mối quan hệ bền chặt “vừa là đồng chí, vừa là anh em”.

坚实根基

Nền móng vững chắc

在革命历程之初，尽管面临重重困难，两党两国的老一辈领导人，特别是毛泽东主席和胡志明主席精心培育了“越中情谊深，同志加兄弟”的关系。

Từ chặng đường cách mạng gắn bó thuở ban đầu với muôn vàn khó khăn, các thế hệ lãnh đạo tiền bối hai Đảng, hai nước, trực tiếp là Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông, đã không ngừng dày công vun đắp nên "mối tình thắm thiết Việt - Hoa, vừa là đồng chí, vừa là anh em".

两国革命先辈并肩战斗、患难与共的历史，是世界无产阶级革命斗争的光辉典范，为中越友好关系奠定了坚实基础。

Lịch sử kề vai sát cánh, đồng cam cộng khổ giữa các nhà cách mạng tiền bối hai nước là tấm gương sáng trong phong trào đấu tranh cách mạng của giai cấp vô sản thế giới, đặt nền móng vững chắc cho quan hệ hữu nghị Việt - Trung sau này.

在两党相互信任的基础上，1950年1月18日，刚成立不久的中华人民共和国便成为世界上首个与越南民主共和国（现越南社会主义共和国）正式建立外交关系的国家。越南也是东南亚第一个同中华人民共和国建交的国家。这一光辉的历史里程碑，开启了中越友谊的新纪元。

Trên cơ sở quan hệ tin cậy giữa hai Đảng Cộng sản, ngày 18/1/1950, sau khi thành lập không lâu, nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa là quốc gia đầu tiên trên thế giới chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao với nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Việt Nam cũng là quốc gia Đông Nam Á đầu tiên chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc. Đây là mốc son lịch sử chói lọi, mở ra kỷ nguyên mới cho quan hệ hữu nghị Việt - Trung.

1951-1952年间，包括中国在内的社会主义国家对越南提供了持续稳定的援助。1952年7月至1953年1月，越南军队首个重炮兵团第45炮兵团在中国云南蒙自接受训练；1953年4月1日成立的高射炮兵团第367团，在中国广西新阳完成六个月训练后，于同年年底调赴奠边府战役。苏联负责武器装备，中国人民解放军则承担这两个兵团的干部和技术人员培训及军事训练工作。

Trong hai năm 1951-1952, viện trợ của các nước XHCN, trong đó có Trung Quốc cho Việt Nam được duy trì thường xuyên và tương đối đều đặn. Từ tháng 7-1952 đến tháng 1-1953, Trung đoàn 45, Trung đoàn pháo binh hạng nặng đầu tiên của quân đội Việt Nam được huấn luyện ở Mông Tự (Vân Nam, Trung Quốc); Trung đoàn pháo cao xạ 367 thành lập ngày 1-4-1953, sau 6 tháng huấn luyện ở Tân Dương (Quảng Tây, Trung Quốc), cuối năm 1953 được điều tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Liên Xô giúp trang bị vũ khí, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đảm nhiệm về đào tạo cán bộ, nhân viên kỹ thuật, huấn luyện cho hai trung đoàn này.

可以说，中国对越南抗法战争的援助是在苏联、中国等社会主义阵营国家共同应对美国战略布局的背景下开展的，体现了国家利益与无产阶级国际主义精神的结合。这使得1950-1954年间的中越关系以“同志加兄弟”的鲜明特点而载入两国现代关系史。

Có thể nói, viện trợ, giúp đỡ Việt Nam kháng chiến chống Pháp của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Liên Xô, Trung Quốc và các nước trong phe XHCN đoàn kết chống lại những âm mưu của Mỹ, lợi ích quốc gia hài hòa với tinh thần quốc tế vô sản. Điều này khiến mối quan hệ Việt-Trung giai đoạn 1950-1954 đi vào lịch sử hiện đại của quan hệ hai nước với nét đặc thù “vừa là đồng chí, vừa là anh em”.

进入抗美战争时期，中国向越南提供了大量武器弹药和军事装备，并派军事顾问协助越方训练士兵和指导战术，同时提供了大批粮食、药品及其他重要物资。中国是公开表明强烈反对越南战争的国家之一，并通过多项实际行动展现了与越南人民的团结友谊。

Bước sang cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Trung Quốc đã cung cấp nhiều vũ khí, đạn dược và trang bị quân sự, cử cố vấn quân sự đến Việt Nam để giúp huấn luyện binh lính và chỉ huy chiến thuật; cung cấp số lượng lớn lương thực, thuốc men và các vật tư thiết yếu khác. Trung Quốc là một trong những quốc gia đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ cuộc chiến tranh ở Việt Nam và tổ chức nhiều hoạt động thiết thực để thể hiện tình đoàn kết, hữu nghị với nhân dân Việt Nam.

全面战略合作伙伴关系 

Quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện

进入21世纪以来，中越关系在政治外交、经济、文化、科技、国防安全等诸多领域实现快速、全面、深入的发展；合作层面既包括中央，也涵盖地方，尤其是两国边境省份；双方通过党际外交、国家外交与民间外交等多渠道共同推进，从而巩固和弘扬传统友好，增强两党两国的政治互信。

Bước sang thế kỷ XXI đến nay, quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đã phát triển nhanh chóng, toàn diện và sâu rộng trên nhiều lĩnh vực, cả chính trị - ngoại giao, kinh tế, văn hóa, khoa học, quốc phòng - an ninh; cả ở cấp Trung ương và địa phương, nhất là các tỉnh biên giới giữa hai nước; trên các kênh đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân, qua đó góp phần củng cố và phát huy truyền thống hữu nghị, tăng cường sự tin cậy chính trị giữa hai Đảng, hai nước.

1999年，双方共同确定了“长期稳定、面向未来、睦邻友好、全面合作”十六字方针；2005年，确定了“好邻居、好朋友、好同志、好伙伴”四好精神；2008年，正式建立全面战略合作伙伴关系；2023年，将两国关系提升为具有战略意义的中越命运共同体。

Hai bên cùng nhau xác định phương châm 16 chữ “láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai” (năm 1999), tinh thần 4 tốt “Láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt” (năm 2005) và chính thức xác lập khuôn khổ quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện (năm 2008), nâng tầm quan hệ lên Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược (năm 2023).

2025年4月14日至15日，中共中央总书记、国家主席习近平对越南进行国事访问期间，两国领导人发表《联合声明》。

Trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tới Việt Nam từ ngày 14 – 15/4/2025, lãnh đạo hai nước đã ra Tuyên bố chung.

越方热烈祝贺中国全国两会胜利召开，祝贺中国经济社会发展取得历史性成就、发生历史性变革，支持中方以中国式现代化全面推进强国建设、民族复兴伟业，认为中国进一步全面深化改革，扩大对外开放，实现高质量发展，将为包括越南在内的发展中国家现代化进程提供新机遇。越方祝愿并相信在以习近平同志为核心的中共中央坚强领导下，在习近平新时代中国特色社会主义思想指引下，中国党、政府和人民定将高质量完成“十四五”规划各项目标任务，全面建成社会主义现代化强国，胜利实现第二个百年奋斗目标。

Phía Việt Nam nhiệt liệt chúc mừng Hai Đại hội toàn quốc Trung Quốc đã tổ chức thành công tốt đẹp, chúc mừng những thành tựu lịch sử và biến đổi lịch sử trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Trung Quốc, ủng hộ phía Trung Quốc đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng đất nước hùng mạnh và phục hưng dân tộc toàn diện thông qua mô thức hiện đại hóa Trung Quốc, cho rằng việc Trung Quốc tiếp tục cải cách toàn diện và mở rộng mở cửa, đạt được phát triển chất lượng cao, sẽ cung cấp cơ hội mới cho quá trình hiện đại hóa của các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Phía Việt Nam chúc nguyện và tin tưởng rằng dưới sự lãnh đạo mạnh mẽ của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc với nòng cốt là đồng chí Tập Cận Bình, cùng với sự chỉ đạo của Tư tưởng Tập Cận Bình về Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc thời đại mới, Đảng, chính phủ và nhân dân Trung Quốc chắc chắn sẽ hoàn thành chất lượng cao các mục tiêu nhiệm vụ của Quy hoạch 5 năm lần thứ XIV, xây dựng thành công đất nước xã hội chủ nghĩa hiện đại hóa toàn diện, giành thắng lợi mục tiêu trăm năm lần thứ hai.

中方热烈祝贺越南共产党成立95周年、越南社会主义共和国成立80周年，祝贺并高度评价越南开展革新事业近40年、落实《向社会主义过渡时期国家建设纲领（2011年补充修订）》近15年来取得的重要成就，推动越南经济高速增长，人民生活水平显著提升，深度广泛融入国际政治、全球经济、人类文明，承担重要国际责任，在多个国际组织和多边平台发挥积极作用。中方祝愿并相信在以苏林同志为首的越共中央坚强领导下，越南党、国家和人民必将胜利实现越共十三大提出的各项目标任务，筹备好和成功召开2026年越共十四大，带领越南迈入发展新纪元，成功建设民富、国强、民主、公平、文明的社会主义越南。中方重申支持越南国家发展繁荣、人民幸福，建设强大、独立、自主的经济体系，统筹推进革新事业、工业化、现代化，全面融入国际，发展广泛友好的对外关系，为地区和世界和平稳定、发展繁荣发挥更加重要作用。

Phía Trung Quốc đã nhiệt liệt chúc mừng 95 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, 80 năm thành lập nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; chúc mừng và đánh giá cao những thành tựu quan trọng của Việt Nam đạt được trong gần 40 năm đổi mới, gần 15 năm thực hiện "Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội" (bổ sung, phát triển năm 2011), thúc đẩy kinh tế Việt Nam tăng trưởng cao, đời sống nhân dân được nâng cao rõ rệt, hội nhập sâu rộng vào nền chính trị thế giới, kinh tế toàn cầu, nền văn minh nhân loại, đảm nhiệm nhiều trọng trách quốc tế, phát huy vai trò tích cực tại nhiều tổ chức quốc tế, diễn đàn đa phương. Phía Trung Quốc chúc và tin tưởng dưới sự lãnh đạo kiên cường của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam nhất định sẽ thực hiện thắng lợi các mục tiêu và nhiệm vụ được Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra, chuẩn bị tốt và tổ chức thành công Đại hội XIV vào năm 2026, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Trung Quốc tái khẳng định ủng hộ Việt Nam phát triển phồn vinh, nhân dân hạnh phúc, xây dựng nền kinh tế lớn mạnh, độc lập, tự chủ, thúc đẩy đồng bộ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế toàn diện, phát triển quan hệ đối ngoại rộng mở, hữu nghị, phát huy vai trò quan trọng hơn cho hòa bình, ổn định, phát triển và phồn vinh của khu vực và thế giới.