鼓行民间画

鼓行民间画是越南独特的画派之一,凝聚了越南古京族人的审美、民族精神和信仰……

Tranh dân gian Hàng Trống là một trong những dòng tranh độc đáo, kết tinh nhiều giá trị thẩm mỹ, tinh thần và tín ngưỡng của người Kinh kỳ xưa…

《老鼠的婚礼》画作。 Tác phẩm: Đám cưới chuột.
《老鼠的婚礼》画作。
Tác phẩm: Đám cưới chuột.

鼓行民间画诞生于16世纪左右,是佛教与儒家思想交流融合的结晶。据研究人员评估,鼓行民间画不仅包含了精妙的木雕刻印技术和混染工艺,还体现了浓厚的文化底蕴和时代特征。

Tranh dân gian Hàng Trống ra đời vào khoảng thế kỷ thứ XVI. Đây là kết quả giao thoa tinh hoa giữa Phật giáo và Nho giáo; được các nhà nghiên cứu đánh giá không chỉ mang đậmsự tinh tế của kỹ thuật in khắc gỗ, kỹ thuật pha màu, mà còn đậm yếu tố văn hóa, thời đại mà nó sinh ra.

19世纪末至20世纪初被认为是鼓行民间画的黄金时期。当时,越南首都河内的蒲行街、帽行街及鼓行街都出售鼓行画。鼓行画艺人黎庭研的童年是鼓行民间画的鼎盛时期,他回忆说:“那时,街上一年四季都陈列着画作,各地的人们纷至沓来,买回去供奉和过春节。每逢年关,一幅幅鼓行画就挂满大街小巷,成为了河内春节的一种特色。”现在,他是鼓行民间画的最后一位艺人,也是唯一一位还掌握着鼓行民间画秘诀的人。

Thời kỳ được cho là hoàng kim của dòng tranh này là vào cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX. Khi đó, tranh Hàng Trống được bán ở khắp các khu vực Hàng Bồ, Hàng Nón, Hàng Trống ở thủ đô Hà Nội. “Các con phố thủa đó quanh năm nhộn nhịp với tranh, người khắp nơi đổ về mua tranh để thờ phụng và chơi Tết. Nghệ nhân Lê Đình Nghiên nhớ lại rằng, mỗi dịp cuối năm, các chiếu tranh Hàng Trống bày bán la liệt ở hè phố tạo ra một nét riêng cho cái Tết của Hà Nội”- . Hiện nay, ông là nghệ nhân cuối cùng của dòng tranh này và cũng là người duy nhất còn giữ được bí quyết nghề vẽ tranh dân gian Hàng Trống.

《祖姑圣母》画作。 Tác phẩm: Bà chầu cô tổ.
《祖姑圣母》画作。
Tác phẩm: Bà chầu cô tổ.

随着社会的发展,鼓行民间画正日益被人们淡忘,然而作为曾亲眼见证鼓行民间画鼎盛时期的人,即使在保护这一珍贵画派的道路上“踽踽独行”,但黎庭研仍然怀着满腔热情,从不放弃。

Là người trực tiếp chứng kiến những thời khắc hoàng kim của tranh dân gian Hàng Trống, nên mặc dù hiện nay phải “độc hành” trên con đường gìn giữ dòng tranh quý này, nghệ nhân Lê Đình Nghiên vẫn say sưa, tâm huyết và chưa bao giờ nản lòng, mặc dù dòng tranh này theo tiến trình phát triển của xã hội, đang bị mai một đáng kể.

黎庭研表示,鼓行民间画与越南其它完全采用木雕刻印技术的东湖画、金黄画等众多珍贵的民间画不同,它使用的是半印半画的技术。

Theo nghệ nhân Lê Đình Nghiên, khác với các dòng tranh dân gian quý của Việt Nam như: Đông Hồ, Kim Hoàng,… sử dụng hoàn toàn kỹ thuật in khắc gỗ, tranh dân gian Hàng Trống lại sử dụng kỹ thuật nửa in, nửa vẽ.

黎庭研艺人既婉转流畅又奇倔雄强的笔画创造了引人目睹的作品。 Những nét bút lúc thì cứng cáp khi thì mềm mại của nghệ nhân Lê Đình Nghiên tạo nên những tác phẩm tranh Hàng Trống làm mê đắm người xem.
黎庭研艺人既婉转流畅又奇倔雄强的笔画创造了引人目睹的作品。
Những nét bút lúc thì cứng cáp khi thì mềm mại của nghệ nhân Lê Đình Nghiên tạo nên những tác phẩm tranh Hàng Trống làm mê đắm người xem.

鼓行民间画在打样、雕刻、印板之后,最后一步是手工上色。这也是最难的工序,需要工匠们有高超的技艺。

Tranh Hàng Trống sau khi vẽ mẫu, khắc gỗ, in nét, cuối cùng là công đoạn tô màu bằng tay. Đây là công đoạn khó nhất, đòi hỏi người nghệ nhân phải có tay nghề cao.

黎庭研介绍说,鼓行民间画的配色原则为确保冷、暖色调和谐,体现“阴阳和谐”的理念。鼓行民间画通常包含6个主色调:蓝色、红色、橙色、黄色、黑色和白色,艺人们凭借高超的手艺,刻画出一个既艳丽又素雅,既亲切又肃然的世界。

Nguyên tắc phối màu của dòng tranh này, theo nghệ nhân Lê Đình Nghiên đó là đảm bảo sự hài hoà giữa màu nóng và màu lạnh, thể hiện cho quan niệm “có âm có dương”. Màu sắc trong tranh Hàng Trống thường gồm 6 màu chính: xanh, đỏ, cam, vàng, đen và trắng nhưng với sự điêu luyện, các nghệ nhân của dòng tranh này đã tạo nên một thế giới vừa rực rỡ, vừa tương phản, gần gũi mà cũng rất uy nghiêm.

鼓行民间画之所以备受喜爱,还因为它承载着文化和哲学内涵。每幅画都带有信仰崇拜的内涵以及祈福、祈平安的内容,体现着深刻的哲理。

Đặc biệt, tranh Hàng Trống được yêu thích bởi yếu tố văn hoá, triết lý mà nó truyền tải. Mỗi bức tranh mang hình thức tôn thờ tín ngưỡng, nội dung cầu phúc, cầu an, thể hiện triết lý sâu sắc.

《五虎》画作。 Tác phẩm: Ngũ Hổ.
《五虎》画作。
Tác phẩm: Ngũ Hổ.

正因如此,在被人们淡忘了一段时间后,鼓行民间画现在又被一些热衷于“复古”的年轻人购买来装饰咖啡馆、房屋等,用于祈福、祈平安。特别是外国游客对鼓行民间画的喜爱和收藏需求,以及他们对文化和信仰的探索需求,都让这一著名画派焕发新生。

Đây cũng chính là lý do, sau một thời gian bị mai một, hiện nay một bộ phận giới trẻ có xu hướng “hoài cổ” mua tranh để trang trí trong các quán cà phê, trang trí nhà cửa,… để cầu phúc, cầu an. Đặc biệt là sự yêu thích và nhu cầu sưu tầm, khám phá văn hoá, tín ngưỡng của những du khách nước ngoài đang là tín hiệu vui cho việc khôi phục sức sống của một dòng tranh nổi tiếng.

安媛 陈友源

An Viên- Trần Hữu Nguyên

相关栏目